nav-left cat-right
cat-right

Poczucie własnej wartości – cz. I

Poczucie własnej wartości – cz. I

Poczucie własnej wartości – cz. I


„Twoje życie jest ważne. Szanuj je. Walcz o to, co dla Ciebie najlepsze.”

Nathaniel Branden

 

 

 

Czy zastanawiałeś się kiedyś jak Twoje poczucie własnej wartości wpływa na Twoje życie?

 

Możesz być zaskoczony jak bardzo nadaje Twojemu życiu dany kierunek. Niektóre osoby nie zdają sobie sprawy z tego, że w głębi duszy uważają siebie za kogoś gorszego, kogoś komu nie należy się szacunek, lub kogoś kto nie jest w stanie nic osiągnąć. Niektórzy natomiast codziennie znoszą nieprzyjemne myśli, o tym, że są beznadziejni, głupi, albo mają niewyraźne poczucie, że coś jest z nimi nie tak. Nie ważne jak bardzo jesteś świadom poziomu Twojej samooceny, ma ona znaczący wpływ na to – z jakimi partnerami się wiążesz, co robisz w życiu, czy realizujesz swoje marzenia, jaką masz pracę, czy inni ludzie Cię szanują, jak spędzasz swój wolny czas i jak się ze sobą czujesz oraz na ile jesteś szczęśliwy. Nawet osoby o sporych osiągnięciach i przejawiające pewność siebie, mogą czasem w cichy wieczór doświadczać poczucia, że tak naprawdę nie są niczego warci albo mogą czuć się bardzo nieprzystosowani.

 

Jeżeli chcesz pracować nad podniesieniem/wzmocnieniem poczucia własnej wartości musisz najpierw wiedzieć czym dokładnie ono jest; nie znając celu nie będziesz bowiem w stanie do niego zmierzać.

 

Wiele poradników dotyczących tego tematu mówi o tym, iż aby polepszyć swoją samoocenę powinniśmy pozytywnie myśleć o sobie i wypowiadać afirmacje w stylu „jestem inteligentny”, „kocham siebie”. Czy takie praktyki mogą jednak naprawdę coś zdziałać? Jako że poczucie własnej wartości to pewien komponent naszej osobowości, sięgający początków wczesnych lat dziecięcych, wspierany latami przez Twoje sposoby myślenia, zachowania i nawyki – czy sądzisz, że jak codziennie rano powiesz sobie, że jesteś świetny – to Twój świat się zmieni? Jest to dość wątpliwe.

 

Niemniej jednak sposób myślenia jest bardzo ważny, ale o tym później. Postaram się najpierw nakreślić co się kryje pod hasłem poczucia własnej wartości/samooceny (będę tych terminów używać zamiennie).

 

Czym jest samoocena?

 

Posiadanie wysokiej samooceny oznacza, iż masz przekonanie, że dorastasz do życia i jego wymagań. Jedną z najważniejszych rzeczy jest tutaj zaufanie do własnego umysłu oraz przekonanie, że zasługujesz na szczęście. Samoocena nie jest dana raz na zawsze, jest czymś nad czym musisz nieustannie pracować aby ją utrzymać. Nierozerwalnie jest związana z Twoim działaniem. Gdy ufasz swojemu umysłowi – swoim myślom, ocenom, przewidywaniom, intuicji, to działasz jak istota myśląca. Kiedy wykorzystujesz swoją zdolność myślenia i zdajesz sobie sprawę z własnych działań, Twoje życie staje się lepsze. Jeżeli natomiast nie ufasz swoim myślom, ocenom, zaczynasz żyć bardziej biernie, jesteś mniej świadomy tego co robisz.

 

Spójrzmy na przykład, powiedzmy że jestem doktorantem. Myślę, że jestem w stanie napisać dobrą publikację naukową, wierzę swojemu umysłowi że może wyprodukować coś wartościowego i przydatnego. Zatem poświęcam czas i energię na napisanie publikacji, napotykam trudności, ale staram się je przezwyciężyć. Publikacja napisana, recenzenci opiniują ją pozytywnie. Moja wiara we własny umysł zostaje wzmocniona. Odwrotna sytuacja następuje gdy nie wierzę, że mogę napisać dobrą publikację. Zaczynam pisać, ale im więcej napiszę tym bardziej jestem wątpiący w to czy to co pisze w ogóle ma sens i czy jest na coś komuś potrzebne. Zatrzymuje się, nie wiem co dokładnie i o czym pisać. Wątpliwości rosną, poddaje się. Wiara we własny umysł obniża się. Doznaje trudności w sprostaniu wymaganiom życia – tutaj jest to ukończenie studiów.

 

Samoocena a współczesny świat

 

Warto zauważyć, iż we współczesnym świecie wysokie poczucie własnej wartości jest bardzo wymagane. Człowiek ma bowiem o wiele więcej autonomii w wyborze ścieżek swojego życia niż kiedyś. W pracy oczekuje się od niego nie tylko wykonywania danych czynności, ale umiejętności samoorganizacji, niezależności, przejawiania własnej inicjatywy – czyli wysokiej samooceny. Musisz dokonywać znacznie więcej wyborów; odnośnie stylu życia, tego co jesz, jak się ubierasz, w co wierzysz, jaką wolisz pracę, co jest dla Ciebie dobre. Nie ma stałych reguł, niezaprzeczalnych tradycji. Jesteś zdany na siebie. Taka sytuacja wymaga od Ciebie tego abyś wiedział kim jesteś i był spójny w sobie. Musisz wiedzieć, co jest dla Ciebie ważne. Inaczej dasz się zwieść obcym wartościom, podążając za celami, które nie wspierają tego kim naprawdę jesteś.

 

Co zmienia wysoka samoocena? Ważne współzależności.

 

  • dzięki niej wyznaczasz sobie bardziej wartościowe i ambitne cele, poszukujesz wyzwań / osoby z niską samooceną poszukują bezpieczeństwa, wolą to co znają i co jest mało wymagające
  • jesteś lepiej przygotowany do radzenia sobie z problemami – szybciej podnosisz się po upadku i masz więcej energii
  • masz większą potrzebę autoekspresji, ujawniania wewnętrznego bogactwa / im mniejsza samoocena tym bardziej potrzebujesz „udowadniać” coś sobie albo zapominać o sobie i tym bardziej żyjesz nieświadomie, mechanicznie
  • bardziej otwarcie, uczciwie i adekwatnie komunikujesz się z innymi / im niższa samoocena Twoja komunikacja staje się mglista, niewyraźna, ponieważ jesteś niepewny własnych uczuć i myśli oraz możesz bać się reakcji rozmówcy
  • jesteś bardziej przygotowany do życiodajnych związków, na zasadzie takiej, że osoby o podobnym poziomie poczucia własnej wartości się przyciągają
  • masz większy szacunek i życzliwość oraz jesteś bardziej uczciwy w stosunku do innych – jako że nie postrzegasz innych jako zagrożenia

 

 

Jak widać powyżej, sądzę że warto pracować nad poczuciem własnej wartości, jeśli zależy Ci na samorealizacji, satysfakcjonujących relacjach z innymi czy po prostu byciu szczęśliwym.

 

Jak wyglądają wyżej opisane tendencje w Twoim życiu?

Zapisz gdzie widzisz braki i zapisz co chcesz poprawić, nad którymi punktami chcesz pracować najbardziej.

 

Z czego składa się samoocena?

 

1). Wiara we własną skuteczność (zaufanie do własnego umysłu)

2). Szacunek do siebie (przekonanie, że zasługujemy na szczęście)

 

Potrzebujesz więc posiadać takie przekonanie o sobie, iż jesteś w stanie nauczyć się i zrobić to, co jest wymagane aby osiągnąć cel. Nie oznacza to że musisz być wszechwiedzący czy nieomylny. Masz przyzwolenie do popełniania błędów, do braku kompetencji. Co Cię wyróżnia to poczucie, że możesz się nauczyć czegoś nowego, wiara w tą rzecz, dzięki której udało Ci się zdobyć posiadaną już wiedzę i umiejętności. A tą rzeczą jest wiara we własną umiejętność myślenia, w świadomość i wiedzę jak z nich korzystać. Jeżeli nie posiadasz takiej wiary we własną skuteczność, łato Ci przeszkodzić, zahamować, podważyć Twój wysiłek.

 

Przekonanie o własnej skuteczności ułatwia przejście z wcześniejszego poziomu wiedzy i rozwoju ku nowej wiedzy i umiejętnościom.

 

Zapamiętaj sobie definicje poczucia własnej skuteczności. Za każdym razem jak napotkasz na swojej drodze problem/trudność/albo będziesz się takimi wymijać, to przyjrzyj się jak się ma Twoja wiara w umiejętność uczenia się.

 

Drugim budulcem jest szacunek do siebie. Oznacza on tutaj naturalne oczekiwanie przyjaźni, miłości i szczęścia jako efektu tego, kim się jest i tego co się robi. Bez żadnych ozdobników. Jest to zwykłe przekonanie o własnej wartości. Gdy szanujesz siebie masz przekonanie, że Twoje życie i zadowolenie są warte tego by je wspierać, chronić i pielęgnować. Są takie osoby, które bardziej wieżą w swoje kompetencje, niż prawo do szczęścia. Mają wiele sukcesów na swoim koncie, ale nie umieją się nimi cieszyć, nawet wakacje są dla nich bardziej stresem niż przyjemnością. Mają poczucie, że muszą udowadniać swoją wartość przez osiągnięcia, nie pozwalają sobie jednak na zwyczajne bycie.

 

A zatem – czy Ty podchodzisz z takim przekonaniem do swojego życia, do innych osób, że zasługujesz na życzliwość, bez względu na to co robisz? Że autentycznie masz prawo do cieszenia się życiem i masz prawo sięgać po to szczęście? Czy po nie sięgasz?

 

Odnieś powyższe kwestie do siebie i swojego życia. Bądź świadom tego jak funkcjonujesz.

W następnym artykule dalej będziemy przyglądać się czym jest poczucie własnej wartości i jak je wspierać.

 

 

Autor: Ismena Rastogi

Share

Leave a Reply

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>